Web görseli hazırlarken yalnızca güzel görünen bir dosya seçmek yeterli değildir. Görselin sayfadaki amacını belirleyin, kullanılacağı alan için kırpın, okunurluğunu kontrol edin ve gerekli metin alternatifini hazırlayın. Orijinal dosyayı saklayıp web için ayrı çıktı üretmek revizyonu kolaylaştırır. Dosya boyutunu azaltma kararı da görünür kaliteyle birlikte değerlendirilmelidir; her görsel için geçerli tek bir boyut sınırı yoktur.
Önce görselin görevini yazın
Görsel ürünün ayrıntısını mı gösteriyor, bir süreci mi açıklıyor, yalnızca atmosfer mi oluşturuyor? Bu soru hem görsel seçimini hem alternatif metni etkiler. Bir ürünün bağlantı noktasını anlatan yakın çekim, dekoratif bir arka plan fotoğrafıyla aynı şekilde ele alınamaz. İçerik ekibi bu amacı tasarım ve geliştirme ekipleriyle paylaşmalıdır.
Her dosya için kısa bir kayıt oluşturun: kullanılacağı sayfa, görselin amacı, kaynak, paylaşım durumu ve sorumlu kişi. Stok veya müşteri tarafından sağlanan dosyaların kullanım koşullarını ilgili kayıtla birlikte saklayın. İnternetten bulunmuş olması bir görselin serbestçe kullanılabildiğini göstermez; belirsiz varlığı yayına hazır kabul etmeyin.
Kırpmayı sayfadaki alana göre planlayın
Masaüstünde yatay görünen bir alan telefonda daha dar olabilir. Görselin önemli kısmını kenarlara yerleştirmek, farklı ekranlarda ürünün veya yüzün kesilmesine yol açabilir. Tasarımcıdan yalnızca piksel ölçüsü değil, beklenen oranı ve odak noktasını da isteyin. Gerekirse aynı görsel için farklı kırpmalar hazırlayın.
Üzerine metin gelecekse boşluk ve okunurluk planını önceden yapın. Fotoğrafın sakin bir alanı masaüstünde işe yararken mobil kırpmada kaybolabilir. Metni görsel dosyasına gömmek yerine mümkün olduğunda sayfa metni olarak sunmayı değerlendirin. Böylece içerik düzenleme ve farklı ekranlarda yerleşim daha yönetilebilir olur.
Kaynak dosya ile yayın dosyasını ayırın
Yüksek kaliteli ana dosyayı değişmeden arşivleyin. Web çıktısına anlaşılır bir ad verin; “son-final-3” yerine konu ve kullanım alanını belirten bir düzen seçin. Birden çok varyant varsa oran veya sürümü ada ekleyin. Bu adlandırma önerisi ekip çalışmasını kolaylaştırır; tek başına bir arama sıralaması vaadi değildir.
Çıktıyı oluşturduktan sonra görseli gerçek gösterim boyutunda açın. Kenarlarda bozulma, küçük metinlerde dağılma veya renk geçişlerinde sorun var mı? Yalnızca dosya boyutuna bakarak onay vermeyin. Geliştirme ekibiyle cihazlara uygun kaynak boyutlarının sunulmasını ve sayfadaki yerleşimin testini birlikte planlayın.
Alternatif metni bağlama göre yazın
Bilgi taşıyan bir görselin metin alternatifi, o bağlamdaki önemli bilgiyi aktarmalıdır. Dekoratif görsellerde boş alternatif metin kullanılabilir. Bir görsel düğme veya bağlantı işlevi görüyorsa alternatif, gerekli işlevi açıklamalıdır. Bu ayrımlar W3C WAI görsel rehberinde açıklanır. Aynı fotoğraf farklı sayfalarda farklı amaçla kullanıldığında alternatif metin de değişebilir.
Örneğin montaj adımını gösteren görsel için “metal parça” yetersiz kalabilir; “Bağlantı parçası, ok işaretli yuvaya yerleştirilir” görevle ilgili bilgiyi taşır. Ancak görselde bulunmayan özellikleri eklemeyin. Alternatif metin, anahtar kelime doldurulacak bir alan değil, görselin ilgili anlamının metin karşılığıdır.
Karmaşık bilgiyi yalnızca görsele bırakmayın
Bir fiyat karşılaştırması, süreç diyagramı veya veri grafiği tek cümleyle anlatılamıyorsa açıklamayı sayfa içinde sunun. Kritik değerleri erişilebilir metin veya uygun tabloyla paylaşmayı değerlendirin. Görsel dosyası açılmadığında bile okuyucu ana bilgiye ulaşabilmelidir. Tasarımı yalnızca renk farkına dayandırmak yerine etiket ve açıklamaları da kullanın.
Kontrolü içerik yazarı tek başına tamamlamamalıdır. Editörde girilen alternatifin canlı HTML içinde doğru kullanıldığını geliştirici doğrulamalıdır. Eksik alt niteliği ile bilerek boş bırakılmış alt="" aynı şey değildir. Bir kontrol aracı problemi işaretleyebilir; alternatifin gerçekten anlamlı olup olmadığı için insan incelemesi gerekir.
Yayına hazırlık listesi
- Görselin amacı ve kullanılacağı sayfa tanımlandı mı?
- Kaynak ve kullanım bilgisi kayıtlı mı?
- Orijinal dosya ayrı saklandı mı?
- Telefon ve masaüstü kırpmaları kontrol edildi mi?
- Üzerindeki önemli yazılar başka yerde de sunuluyor mu?
- Alternatif metin görselin işlevine uygun mu?
- Yayın dosyası gerçek sayfa üzerinde incelendi mi?
Son kontrolde görseli kapatıp sayfayı okumayı deneyin. Anlam tamamen kayboluyorsa açıklama eksiği olabilir. Ardından telefonda normal kullanım boyutunda inceleyin. Bu iki basit prova bütün erişilebilirlik testlerinin yerine geçmez, ancak içerik ekibinin teslim öncesi birçok pratik hatayı fark etmesini sağlar.
Sık sorulan sorular
Her görsele uzun alt metin yazılmalı mı?
Hayır. Metin, gerekli bilgiyi bağlam içinde aktarmalıdır. Sadece dekoratif görsellerde boş alternatif metin uygun olabilir.
Görsel dosyasının adı alt metin yerine geçer mi?
Hayır. Dosya adı ekip düzeni için yararlı olabilir; alternatif metin görselin sayfadaki anlamına veya işlevine göre ayrıca hazırlanmalıdır.
Mobil için ayrı görsel zorunlu mu?
Her zaman gerekmez. Mevcut kırpma önemli içeriği koruyorsa kullanılabilir. Kritik öğeler kesiliyorsa farklı kırpma veya yerleşim değerlendirin.